Bu site kapanmıştır. Yeni sitemiz: Parstoday Turkish
Çarşamba, 16 Mart 2016 18:20

İran’da ekonomik gelişmeler

İran’da ekonomik gelişmeler

Dışişleri Bakanı Muhammed Cevad Zarif geçen hafta Asya pasifik turu çerçevesinde Endonezya, Singapur, Brunei, Tayland, Yeni Zelanda ve Avustralya ülkelerini ziyaret ederek bu ülkelerin üst düzey yetkilileri ile ikili ilişkileri geliştirme yollarını görüştü.
Dışişleri Bakanı Muhammed Cevad Zarif Endonezya Cumhurbaşkanı Joko Vidodo ile görüşmesinde İran Cumhurbaşkanı Dr. Hasan Ruhani'nin yazılı mesajını kendisine iletti.
Zarif ve Vidodo görüşmede ikili ilişkileri geliştirmenin yanı sıra bölgesel meseleleri de masaya yatırdı. Zarif Endonezya Dışişleri Bakanı Retno Marsudi ile görüşmesinde de ikili ilişkilerin özellikle iktisadi ve siyasi alanlarda gelişmesine vurgu yaptı.
Dışişleri Bakanı Muhammed Cevad Zarif geçen hafta Asya ve pasifik turunun devamında Yeni Zelanda'nın başkenti Vilington'da da bu ülkenin Başbakanı John Kee ile görüştü. Görüşmede Zarif, Yeni Zelanda'nın Dışişleri Bakanı ve ticaret Bakanı ve Ortadoğu ticaret konseyi üyeleri ile görüşmelerinde iki ülke arasındaki iktisadi ve ticari zeminleri ele aldıklarını belirterek ikili işbirliğinin gelişmesine vurgu yaptı. Yeni Zelanda Başbakanı Kee de görüşmede ikili ilişkilerin gelişmesini desteklediklerini ve özellikle ticari ve iktisadi ilişkilerin yolundaki engellerin kaldırılması yönünde gerekli talimatı vereceğini açıkladı.
Dışişleri Bakanı Muhammed Cevad Zarif Yeni Zelanda temaslarının devamında bu ülkenin tarım, balıkçılık ve besicilikten sorumlu sanayi Bakanı Natan Gay ile görüştü. Zarif ve beraberindeki heyet ayrıca Yeni Zelanda'nın Ortadoğu ticaret konseyi üyeleri ile düzenlenen ortak oturuma katıldı. Oturumda Dışişleri Bakanı Zarif İran Batı Asya bölgesinin en istikrarlı ve en demokratik ülkesi olduğunu belirterek İran'ın iktisadi ve ticari kapasitelerini anlattı.
Dışişleri Bakanı Zarif Asya ve pasifik turunun son ayağı olarak Avustralya'nın başkenti Kanbera'ya geçti.
Geçen hafta Tahran da Asya kıtasından bir cumhurbaşkanını ağırladı. Geçen hafta Vietnam Cumhurbaşkanı Truong Tan Sang üst düzeyi siyasi ve iktisadi bir heyet başkanlığında Tahran'a geldi.
Cumhurbaşkanı Ruhani ve Vietnam Cumhurbaşkanı Sang ve beraberindeki heyet Tahran müzakerelerinde yaptırımlardan sonraki dönemde ikili ilişkileri geliştirme yollarını ve uluslararası arenalarda işbirliğini ele aldı. Görüşmelerde iki ülke arasında özellikle petrol ve doğalgaz, sanayi ve tarım alanlarında işbirliğini geliştirmek için uygun zemin arandı.
İran ve Vietnam arasındaki ikili ticaret hacmi 2013 yılına kadar yılda yaklaşık 300 milyon dolar düzeyinde gerçekleşirken şimdi iki ülke yetkilileri iktisadi ilişkileri daha da geliştirmek istiyor. İran ve Vietnam arasında siyasi ilişkilerin başladığı günün üzerinden yaklaşık yarım asır geçiyor ve Doğu ve Güneydoğu Asya ile ilişkileri geliştirmek İran'ın dış politika öncelikleri arasında yer alıyor.
Cumhurbaşkanı Dr. Hasan Ruhani Vietnamlı mevkidaşı Sang ile düzenlediği ortak basın toplantısında ikili iktisadi ilişkileri geliştirmekte kararlı olduklarını belirterek, ikili ticaret hacmini de beş yıllık bir süre içerisinde 2 milyar dolara yükselteceklerini belirtti.
İran ve Vietnam üst düzey heyetlerinin oturumlarının sonunda iki ülkenin merkez bankaları bir protokol imzalamalarlı kararlaştırıldı. Bu protokolün ikili iktisadi ilişkileri geliştirmek için atılan ilk adım olacağı belirtildi.
Öte yandan iki ülkenin üst düzey heyetleri arasında gerçekleşen görüşmelerde enerji, tarım, sanayi, turizm, yatırım, İBT gibi alanlarda detaylı müzakereler gerçekleşerek bazı anlaşmalara varıldığı bildirildi.
Ortak basın toplantasında Vietnam Cumhurbaşkanı Sang da ikili ilişkileri geliştirmek ve karşılıklı destekten söz etti ve iki tarafın iktisadi ve ticari ilişkileri geliştirmeye öncelik verme konusunda mutabakata vardıklarını vurguladı.

İran ve Rusya ticaret alanında ve özellikle petrol ve doğalgazda SUAP konusunda işbirliği yapabileceği açıkladı.
Geçen hafta Rusya enerji Bakanı Aleksandr Noak Tahran'da petrol Bakanı Bijen Namdar Zengene ile görüştü. Görüşmede iki Bakan petrol ve doğalgaz ve enerji alanlarlında ikili işbirliği yollarını masaya yatırdı.
Görümede Rus Bakan Noak iki ülkenin iyi giden iktisadi ve siyasi işbirliğine vurgu yaparak İran ve Rusya enerji alanında etkili ortaklar olabileceğini ve bu işbirliği modeli OPEC üyesi olan ve olmayan ülkelerin arasında işbirliği bağlamında emsal teşkil edebileceğini vurguladı.

İran ve Rusya dünyanın iki büyük petrol ve doğalgaz üreticileri olarak uluslararası enerji piyasalarında işbirliği yapabilir. Özellikle şimdi yaptırımların kaldırıldığı bir sırada İranlı ve Rus firmaların arasında işbirliğini geliştirmek için uygun bir zemin oluştuğu anlaşılıyor.
Rusya enerji Bakanı Aleksandr Noak, İran İBT Bakanı ve karma ekonomik komisyonunun İranlı eşbaşkanı Mahmut Vaizi'nin daveti üzerine Tahran'a geldi. Bakan Vaizi Rus Bakan Noak ile görüştükten sonra Rusya devlet Başkanı Putin'in Tahran ziyareti sırasında düzenlenen karma ekonomik komisyonunun 12. Oturumunda onaylanan tüm maddeleri ele aldıklarını ve ortak anlaşmada yer alan maddelerin ilerleme sürecini masaya yatırdıklarını kaydetti. Bakan Vaizi Rus Bakan Noak ile ayrıca iki ülke arasında turizm meselesini görüştüklerini vurguladı.
Hali hazırda İran ve Rusya arasındaki ikili ticaret hacmi 1.5 milyar dolardır ve karşılıklı yatırım anlaşmasının hayata geçirilmesi ile birlikte bu rakamın 3 milyar dolara yükselmesi bekleniyor.

Geçen hafta OPEC'te bazı kaynaklar üye ülkelerin oturumu Nisan ayının ortalarında Katar'ın başkenti Doha'da düzenleneceğini açıkladı. Fransa haber ajansının Londra'dan bildirdiğine göre bundan önce OPEC üyesi olan ve olmayan ülkelerin petrol üretimini kısıtlamayı ve böylece fiyatların yükselmesini sağlamayı görüşmek üzere geçen 20 Mart tarihinde Rusya'da bir araya geleceği açıklamıştı. Ancak bazı haber kaynakları söz konusu oturumun açıklanan tarihte düzenlenmesi mümkün gözükmediğini duyurdu.
OPEC üyeleri arasında en çok petrol üreten Arabistan ve OPEC üyesi olmayan Rusya geçen ay petrol üretim tavanını Ocak ayında üretilen düzeyde tutmaya karar verdiklerini açıkladı, ancak bunun diğer petrol üreticilerinin de aynı kararı uygulamasına bağlı olduğunubelirtti. İran petrol Bakanı Zengene ise bu karara gösterdiği tepkide, ne zaman İran günde 4 milyon varil üretme seviyesine ulaşırsa, o zaman üretim tavanını sabit tutma oturumuna katılabileceklerini belirtti.

Arabistan kendi elinde bulunan en büyük silahını hedef aldı. Bu başlığı Amerika'nın Newyork Times gazetesi Arabistan'ın son dönemde izlediği petrol politikasını ele aldığı raporu için kullandı. Peki raporda neler yer aldı, gelin ona bakalım.

Son yarım asırda dünya ekonomisi bir tek ülke tarafından yani Arabistan tarafından rehine alınmış bulunuyor. Bu ülkenin zengin petrol kaynakları Riyad'a en büyük üretici olarak rol ifa etmesine imkan tanıdı.
Newyork Times raporuna göre bugün bölgesel yanlış politikalar petrol fiyatından daha çok petrol krizlerinin patlak vermesinde rol ifa ediyor ve 21. Yüzyılda adeta petrol savaşı cereyan ediyor.
Son yıllarda Arabistan yönetimi açıkça bu ülkenin geleneksel rakiplerine karşı mücadelede petrol piyasalarını en ön cephe olarak telakki ettiğini açıkladı. Suud istihbaratının eski Başkanı prens Türki Faysal 2011 yılında NATO yetkilileri ile görüşmesinde Riyad yönetimi İran'ın içinde huzursuzluk çıkarmak amacıyla üretimini arttırmaya hazır olduğunu anlattı.

Gerçekte Suud rejimi 2014 yılının sonbaharında petrol fiyatlarının düşmesi Amerika'nın şil petrolünün üretimini etkilemesini umuyordu, çünkü bu sektör, Arabistan'ın petrol piyasalarında üstünlüğünü olumsuz etkiliyordu. Ancak Suud rejimi aynı zamanda İran için de sorun yaratmak istiyordu. Yani Riyad yönetimi petrol fiyatlarını aşırı oranda düşürerek hem Amerika'nın şil petrolüne ve hem İran ve Rusya ekonomisine darbe vurmayı amaçlıyordu.
Newyork Times raporun devamında Arabistan'ın 1985 ve 1986 yıllarında Rigan yönetiminin teşvikleri ile üretimini arttırması o dönemde sovyetler birliğinin ekonomisinde kriz yaşanmasına yol açtığını belirtti.

Ortadoğu bölgesinde de petrol fiyatlarının düşmesi ve bunun sonucu olarak bu kaynaktan elde edilen gelirin gerilemesi, Irak yönetiminin tekfirci siyonist IŞİD terör örgütü ile mücadele gücünü olumsuz etkiliyor. Bu arada Arabistan'ın Katar ve BAE gibi Fars körfezindeki ortakları da geçen yıl petrol fiyatlarının düşmesinden ötürü 360 milyar dolar zarara uğradı. Aslında Suud yetkilileri petrol fiyatlarının 60 doların altına düşmesini asla beklemiyordu. Suud rejimi ayrıca OPEC üzerindeki nüfuzunu da kaybedeceğini zannetmiyordu. Şimdi de Suud rejiminin ümit verici bildirilerine rağmen, geçen ay Rusya, Venezüella ve Katar ile birlikte petrol üretimini kısıtlama ve fiyatların yükselmesini sağlama girişimleri hezimete uğradığı anlaşılıyor.
Bu arada IMF de kamu giderleri kontrol altına alınmadığı takdirde Arabistan'ın 2020 yılında resmen iflas edeceğini açıkladı. Oysa İran nükleer anlaşmaya imza atarak iktisadi yaptırımların baskısından kurtuldu, fakat Arabistan kendi silahı ile adeta kendini vurdu.

Geçen hafta İran borsası Başkanı, İran sermaye piyasalarının temsilcilerinden oluşan bir heyet başkanlığında Güney Kore'nin başkenti Seul'u ziyaret etti. Ziyaretin amacı iki ülke borsaları arasında imzalanan işbirliği protokolünü ele alma şeklinde açıklandı.
İran heyeti Seul'de Güney Kore sermaye piyasalarının yasalarını düzenleyen kurumun yetkilileri ile görüştü. İki taraf karşılıklı sermaye piyasaları ve imkanları ile tanıştı. İran heyeti Güney Koreli diğer bazı kurumlarla da oturum düzenleyerek bu ülkede borsa ve sermaye faaliyetleri ile tanıştı. Görüşmelerde iki taraf karşılıklı sermaye piyasalarının irtibat kurmasına ve bu alanda işbirliğinin geliştirilmesine vurgu yaptı. İki taraf ayrıca yeni bir sistem kurarak iki ülkenin sermaye piyasalarını birbirine bağlamayı ve böylece iki ülkenin yatırımcılarının birbirinin sermaye piyasalarına kolayca ulaşmalarına imkan sağlamayı kararlaştırdı.

Yorum ekle


Güvenlik kodu
Yenile