Bu site kapanmıştır. Yeni sitemiz: Parstoday Turkish
Pazartesi, 18 Ocak 2016 09:34

İran Gelişmeleri

 İran Gelişmeleri

İran ve 5+1 grubu arasında imzalanan ve Bercam adıyla anılan büyük nükleer anlaşma UAEK’nun İran raporunun yayınlanmasının ardından yayınlanacak bir bildiri ile bu hafta resmen başlıyor.

Bültenimizi bu konu ile ilgili hazırladığımız raporumuzla açmak istiyoruz.

Dışişleri Bakanı Muhammed Cevad Zarif bu sabah nükleer müzakereci heyet başkanlığında Bercam nükleer anlaşmasının başlamasına yönelik yayımlanacak ortak bildiriyi okumak üzere Viyana’ya gitti. Zarif’e bu ziyaretinde İAEK Başkanı Ali Ekber Salihi ve Dışişleri Bakanı Yardımcısı Abbas Irakçi eşlik ediyor.

Öte yandan Amerika Dışişleri Bakanlığı da Cuma günü yaptığı açıklamada Dışişleri Bakanı John Kerry’nin İranlı mevkidaşı ile Bercam anlaşmasının uygulanmasından önce son kez istişarede bulunmak üzere Viyana’ya gideceğini duyurdu. Kerry bildirinin ardından yola çıktı.

Şimdi ise tüm taraflar ortak bildiriden önce UAEK’nun raporunu ve İran’ın nükleer anlaşma çerçevesinde yükümlülüklerini yerine getirdiğini onaylanmasını bekliyor.

Geçen hafta Arabistan’ın İran aleyhinde sansasyonel hareketleri ve iki ülke arasında tüm ilişkilerin kesilmesi siyaset ve medya çevrelerinde geniş yankı uyandırdı. Irak ve Endonezya gibi bazı ülkeler İran ve Arabistan arasındaki gerginliği gidermek için arabulucu olmaya hazır olduklarını açıkladı. Ancak Arabistan kışkırtıcı tavırlarını sürdürdü ve Arap birliği gibi zirveleri düzenleyerek bu krizi daha da tırmandırmaya çalıştı.

Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Hüseyin Cabiri Ensari Arap birliğinin Arabistan’la eşgüdümlü hareket etmesi ve bu ülkenin İran’daki büyükelçilik ve konsolosluk binalarının taciz edilmesini kınamasına gösterdiği tepkide, Suud rejimi insan hakları ve uluslararası yasalara uyma konusunda kapkara karnesi olmasına karşın İran ile ilişkilerini kesmek ve Arap dünyası üzerindeki baskıları arttırmakla Riyad yönetimine bu alanlarda yöneltilen eleştiri ve baskıları örtbas etmeye çalıştığını kaydetti.

Sözcü Ensari, Arabistan rejimin İran’ın iyi niyetini kötüye kullanmak sureti ile yaşanan tatsız hadiseleri körüklemeye ve böylece kamuoyunu Arabistanlı şii alim şeyh Nemer Bagır Nemer’in idam edilmesi ile işlediği cinayeti ve ayrıca Yemen topraklarına saldırılarını ve sivilleri katletmelerini saptırmaya çalıştığını vurguladı.

Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Ensari Suud rejimine gösterdiği tepkinin devamında bölge ülkelerinden Filistin intifadası devam ettiği bir sırada başta Filistin sorunu ve ayrıca terör ve radikalizmle mücadele üzerinde odaklanmalarını ve böylece bölgede bölge milletleri ve devletlerinin ortak çıkarları çerçevesinde işbirliğini geliştirmelerini beklediklerini ifade etti.

Dışişleri Bakanı Muhammed Cevad Zarif de Almanya’nın geçen hafta üst düzey iktisadi bir heyet başkanlığında Tahran’ı ziyaret eden eski Başbakanı Gerhard Schruder’le görüşmesinde Suud rejiminin tutumunu eleştirdi. Zarif, bölgeye yönelik esas tehdidin, ideolojik ve mali kaynağı Arabistan olan tekfircilik ve radikalizm olduğunu vurguladı. Arabistan rejiminin İranofobi projesinden kaynaklanan gelişmelere de işaret eden Zarif, dünyanın bir çok ülkesinin Dışişleri Bakanlarına yazdığı mektupta Arabistan’ın son iki yılda İranofobi projesi çerçevesinde yaptığı icraatı ve eğilimleri açıkça anlattı.

Geçen hafta Çin Dışişleri Bakanı Yardımcısı Jang Ming Tahran’da Dışişleri Bakanı Muhammed Cevad Zarif ile görüştü. Görüşmede Dışişleri Bakanı Zarif Çin’in İran ve 5+1 grubu arasında devam eden nükleer müzakerelerin sırasında ifa ettiği yapıcı rolden duydukları memnuniyeti dile getirdi ve Çin Cumhurbaşkanı’nın yakında İran’a yapacağı ziyaretin bir çok olumlu sonucu olacağını ve iki ülkenin stratejik ilişkilerinin ufkunun belirleyeceğini vurguladı.

Görüşmede Çinli diplomat Ming de İran ve Çin ilişkileri gelişmekte olduğunu ve Çin cumhurbaşkanının 14 yılın ardından İran’ı ziyaret etmesi ikili ilişkilerde yeni bir dönemin başlangıcı olacağını kaydetti.

Geçen hafta Endonezya Dışişleri Bakanı bayan Retno Mersudi de Tahran’ı ziyaret ederek İran’ın üst düzey yetkilileri ile ikili ilişkileri görüştü. Cumhurbaşkanı Ruhani bayan Mersudi’yi kabulünde bölge ve İslam dünyasına hakim olan şartların İslam ülkelerinin geçmişe kıyasla daha fazla istişare yapmalarını gerektirdiğini belirterek, terörle mücadelede başkalarını beklememeleri gerektiğini, çünkü İslam ülkeleri bölgeyi teröristlerden temizlemek için yeterli güce ve imkanlara sahip olduklarını belirtti.

Bugün İslam dünyasının en önemli gereksinimi, Müslümanların arasında vahdet ve dayanışmayı pekiştirmekten ibaret olduğunun altını çizen Ruhani, İslam dünyası ve İslam ülkeleri daha fazla kalkınmak ve ilerlemek için yakın işbirliğinden başka çareleri olmadığını kaydetti. Bazı İslam ülkelerinin terör örgütlerini desteklemesi bölgenin ve İslam dünyasının vahdeti, istikrarı ve birlikteliğine zarar verdiğini kaydeden Cumhurbaşkanı Ruhani, İran İslam cumhuriyeti komşuları ve bölge ülkeleri ile iyi, samimi ve kardeşçe ilişkilerden yana olduğunu, Tahran yönetimi bölgesel kalkınma ve sürdürülebilir güvenlik ve vahdet için başka ülkelerle işbirliği yapmaya hazır olduğunu vurguladı.

Görüşmede Endonezya Dışişleri Bakanı bayan Mersudi de Tahran ve Cakarta arasında çok yönlü ilişkilerin geliştirilmesi için çaba harcamak gerektiğini belirterek ülkesi İran ile ilişkilerini geliştirmekte kararlı olduğunu ve gelecekte ikili ilişkilerin daha da güçleneceğinden emin olduklarını belirtti.

Geçen hafta Salı günü Amerikan deniz piyadelerini taşıyan iki askeri botun İran’ın Fars körfezindeki Fars adasının yakınlarında İran karasularını ihlal etmesi gündeme bomba gibi düştü. Amerikalı askerler kasıtlı olmadığı anlaşılan bir harekette İran karasularına girmişti. Bu gelişmenin ardından İslam inkılabı muhafızlar ordusu deniz kuvvetleri Amerikalı askerleri gözaltına alarak güvenli bir bölgeye götürdü. İslam inkılabı muhafızlar ordusu daha sonra bir bildiri yayınlayarak Amerikalıların hatalarından ötürü özür dilemelerinin ardından 10 deniz piyadesi botları ile birlikte uluslararası sulara götürülerek serbest bırakıldıklarını duyurdu.

Geçen hafta Dışişleri Bakanı Yardımcısı Abbas Irakçi Bercam nükleer anlaşmasının ele alındığı bir oturumun kulisinde gazetecilere yaptığı açıklamada Arak nükleer reaktörünün yeniden tasarımı ile ilgili belgelere ve anlaşmalara değinerek, Arak reaktörünün modernize olma çalışmasının doğru yönde ilerlemesinden emin olmak üzere 5+1 grubu ile resmi bir belge imzaladıklarını, bunun yanında başka belgeler de söz konusu olduğunu, ancak İran için yüzde yüzlük bir güvence için kendi uzmanlarımızla modernizasyon çalışmasını yürütmek istediklerini kaydetti.

Irakçi, modernizasyon çalışması için esas anlaşmanın İranlı bir firma ile imzalanacağını, söz konusu firma yerli imkanlarla Arak reaktörünü modernize etmesi gerektiğini, ancak Bercam anlaşmasından sonraki şartlardan yararlanarak 5+1 üyeleri ile de gerekli anlaşmaları imzalayarak bazı teçhizatın yapımını gerçekleştirebileceğini vurguladı.

Geçen hafta BM Suriye özel temsilcisi Stephan De Mistora Suriye gelişmelerini görüşmek üzere Tahran’ı ziyaret etti ve Dışişleri Bakanı Zarif ve yardımcısı Hüseyin Emir Abdullahian’la görüştü ve Viyana zirvesinin sonuçlarının uygulanması doğrultusunda sarf ettiği çabalarla ilgili bir rapor sundu ve yine Suriye yönetimi ile müzakere edecek olan muhalif gruplardan bir liste konusunda istişarede bulundu.

De Mistora İranlı yetkililerle görüşmesinde Tahran yönetiminin Viyana ve New York zirvelerinde yapıcı ve etkili rol ifa etmesinden ötürü şükranlarını sundu. De Mistora BM’nin Suriye krizinde etkili olan ülkeleri bir araya getirme ve aralarında uzlaşma sağlama inisiyatifine iyimser baktığını kaydetti.

BM Suriye krizi ile ilgili olarak geçen ekim ve kasım aylarında Viyana ve ardından New York’ta düzenlediği iki oturum ve 18 Aralık 2015’te çıkarılan 2254 sayılı kararnamenin ardından 25 ocak tarihinde Suriye yönetimi ve Suriyeli muhalifleri Cenevre’de bir araya getirmeye çalışıyor.

Geçen hafta İran içişleri Bakanı Abdurrıza Rahmani Fazli Suriye’ye gitti ve Şam’da Suriyeli yetkililerle bu ülkede ve bölgede yaşanan son gelişmeleri görüştü. Suriye lideri Beşar Esad ile görüşen Rahmani Fazli, İran direniş ekseninin yanında yer aldığını ve dünyada kim teröristlerin zulüm ve tecavüzüne maruz kalacak olursa, İran İslam Cumhuriyeti mazlumu destekleyeceğini vurguladı.

Suriye Cumhurbaşkanı Beşar Esad de İran içişleri Bakanı Rahmani Fazli ile görüşmesinde insan hakları iddiasında bulunan ancak terörle mücadele konusunda sözlerini tutmayan ülkeleri eleştirerek yabancı güçler ve özellikle Amerika ve korsan İsrail bölgeyi tekfircilerin ve teröristlerin ve anlaşmazlıkların ateşinde yakmak için tüm çabalarını sarf ettiğini, fakat direniş ekseni onların ihanetleri ve cinayetlerine karşı durduğunu ve bölgenin müslüman milletleri teröristlerin ve hamilerinin istedikleri sonuca ulaşmalarına asla müsaade etmeyeceklerini belirtti.

Suriye, Irak, İran ve Rusya’nın kurduğu ittifak Batı’nın kurduğu şom ittifaka kıyasla teröristlerle mücadelede çok daha etkili olduğunu vurgulayan Beşar Esad, İran İslam Cumhuriyeti mazlum ve cesur Suriye milletinin yayında yer aldığı ve bu ittifakın kurulduğu andan itibaren Suriye’de tekfircilerin ve teröristlerin art arta hezimete uğradığını vurguladı.015

 

 

Ortam

Yorum ekle


Güvenlik kodu
Yenile