Bu site kapanmıştır. Yeni sitemiz: Parstoday Turkish
Pazar, 27 Aralık 2015 10:52

İran Gelişmeleri

İran Gelişmeleri

Bu hafta İslam dünyası vahdet haftasını idrak ediyor. Vahdet haftası tüm İslam alemine kutlu olmasını dileyerek bültenimizi vahdet haftası ile ilgili raporumuzla açıyoruz.


12 Rebiülevvel bir rivayete göre İslam Peygamberi Hz. Muhammed'i Mustafa'nın –s– kutlu veladet yıldönümü ve vahdet haftasının ilk günüdür. Ehli sünnet müslümanları Rebiülevvel'in 12. Gününü ve şii Müslümanlar aynı ayın 17. Gününü İslam Peygamber'inin veladet günü olarak biliyor. İran İslam Cumhuriyeti nizamının kurucusu İmam Humeyni –ks– ise bu iki tarihin arasında kalan günleri vahdet haftası olarak adlandırdı.


Geçen Cuma günü yine Hz. İsa Mesih'in –s– miladının yıldönümüydü. Bu mübarek günün başta İranlı hristiyanlar olmak üzere dünya hristiyanları için kutlu olmasını diliyoruz.


İran İslam Cumhuriyeti bu günlerde 5. Dönem bilgeler meclisi ve ayrıca 10. Dönem İslamî şura meclisi seçimlerine hazırlanıyor. İçişleri Bakanı Abdurrıza Rahmani Fazli Cuma günü seçim merkezini ziyaret ederek seçimler için tüm hazırlıkların tamamlandığını açıkladı. Bakan Fazli, yürütme heyetleri de anayasayı kollama ve koruma konseyi ile tam koordinasyon içinde kurulduğunu kaydetti. Her iki seçim için aday kayıt işlemi 25 Aralık Cuma günü sona erdi.
İçişleri Bakanı Fazli, bilgeler meclisi aday sayısı bir önceki döneme oranla %62 ve İslamî şura meclisi aday sayısı da yine bir önceki döneme oranla %61 artış kaydettiğini belirtti.
Öte yandan 10. Dönem İslamî şura meclisi adaylarının salahiyeti ise 4 Ocak 2016 tarihinde yürütme heyetlerince tamamlanması bekleniyor. Anayasayı koruma konseyinin nihai listesi ise 9 Şubat 2016 tarihinde içişleri bakanlığına bildirecek. Bilgeler meclisi için adaylıkları kabul edilenlerin listesi ise 10 Şubat 2016 tarihinde yayınlanıyor.
Bilgeler meclisi gerekli şartlara sahip olan fakihlerden oluşuyor. Bu kurum anayasanın 107. Maddesine göre veliyi fakihi belirleme ve gözetleme görevini yürütüyor.


Geçen hafta Bulgaristan Dışişleri Bakanı Daniel Mitov Tahran'ı ziyaret ederek İranlı yetkililerle ikili ilişkileri görüştü.
Cumhurbaşkanı Dr. Hasan Ruhani Bulgaristan Dışişleri Bakanı Mitov'la görüşmesinde, İran İslam Cumhuriyeti başta Bulgaristan olmak üzere AB üyeleri ile ilişkileri özellikle iktisadi ve siyasi alanlar başta olmak üzere tüm alanlarda ilişkilerini geliştirmek istediğini belirtti.
Cumhurbaşkanı Ruhani, Bulgaristan İran'ın AB'ye giriş kapısı olabileceğini ve bunun yanında İran İslam Cumhuriyeti de AB'yi Umman Denizi ve Hint okyanusuna bağlayabileceğini kaydetti.
Görüşmede Bulgar Bakan Mitov da İran'ın bölge gelişmelerinde ve özellikle terörle mücadelede ifa etti rolün yapıcı olduğunu belirterek terörle mücadele, Suriye'nin toprak bütünlüğünün korunması ve bu ülkede geniş kapsamlı seçimlerin gerçekleşmesi, ülkesinin Suriye ile ilgili öncelikleri olduğunu belirtti.


Geçen hafta Moğolistan Dışişleri Bakanı Lundeg Purevsuren de Tahran'daydı ve İranlı yetkililerle ikili ilişkileri ele aldı.


Geçen hafta Dışişleri Bakanı Yardımcısı Abbas Irakçi, Amerika'nın İran'a seyahat edenlere vize kısıtlamasını içeren yasayı çıkarması, İran ve 5+1 grubu arasında imzalanan ve Bercam adıyla anılan nükleer anlaşma ile çelişki arz ettiğini açıkladı.
Irakçi, yasanın Amerikan kongresinde onaylanması, İran ile başka ülkelerin iktisadi, turistik, bilimsel ve kültürel ilişkilerini olumsuz etkilediğini ve bu da, Bercam anlaşması ile çeliştiğini vurguladı. Irakçi, Amerikan kongresinin çıkardığı yasa uygulandığı takdirde İran, Bercam ortak komisyonuna anlaşmanın ihlalini bildireceğini kaydetti.


Amerikan kongresinin çıkardığı yeni yasaya göre bundan önce Amerika ile vize muafiyeti bulunan 38 ülkenin vatandaşı bundan böyle ve son beş yıl içinde her ne sebeple olursa olsun, İran, Irak, Suriye ve Sudan'a seyahat ettikleri takdirde Amerika'ya girmek için vize almaları gerekecek.
Bu yasanın uygulanması İran'a seyahat etmek isteyen işadamlarını ve turistleri İran seyahatinden vaz geçirebileceği gibi İran ile AB ve Japonya gibi ülkelerle ticari ve iktisadi ilişkilerini olumsuz etkileyeceği kesindir.
Oysa Bercam nükleer anlaşmasının 28. Maddesinde 5+1 üyeleri ve İran Bercam anlaşmasını iyi niyet ve yapıcı bir atmosferde ve karşılıklı saygı çerçevesinde uygulamak ve anlaşmanın başarılı bir şekilde uygulanmasını aksatacak her türlü hareketten kaçınmakla yükümlü hale getiriyor.
Bercam anlaşmasının 29. Maddesinde de AB ve üye ülkeler ve Amerika yasalarında İran ile ticari ve iktisadi ilişkilerin üzerinde hasmane etki yapacak her türlü adımdan sakınmaları gerektiği vurgulanıyor.


Amerika Dışişleri Bakanı John Kerry ise İranlı mevkidaşı Muhammed Cevad Zarif'e bir mektuba yazarak bu yasa Bercam nükleer anlaşmasını tehlikeye atmayı amaçlamadığını ileri sürdü ve Washington yönetimi yasayı uygularken bazı şartlarda bir takım istisnaları gözetleyerek yasayı uygulamayabileceğini iddia etti. Gerçi John Kerry mektubunda hangi şartları kastettiğini belirtmedi.
Dışişleri Bakanı Zarif ise El Monitor haber sitesine verdiği demeçte, şimdi Amerika'nın kararını ve Bercam nükleer anlaşmasındaki yükümlülüklerini nasıl bu yasa ile uyumlu hale getirebileceğini bekleyip görmek istediklerini kaydetti.


Geçen hafta Umman'dan askeri bir heyet bu ülkenin genel kurmay Başkanı yardımcısı Hamd bin Raşid bin Said Buluşi başkanlığında Tahran'a geldi. Bu ziyarete paralel olarak İran ve Umman stratejik ortak komitesi dördüncü oturumunu iki ülkenin Dışişleri Bakanı Yardımcılarının eşbaşkanlığında düzenledi.
İki taraf oturumda başta Yemen, Bahreyn, Irak ve Suriye olmak üzere bölgenin son gelişmelerini masaya yatırdı.
İran Dışişleri Bakanı Yardımcısı Hüseyin Emir Abdullahian İran ve Umman'ın ortak stratejik komitesinin dördüncü oturumunda yaptığı konuşmada, bölge ülkelerine yönelik terör, IŞİD ve radikalizmin yıkıcı faaliyetleri gibi ortak tehditlere işaret ederek, Tahran ve Maksat ve bölgedeki diğer başkentlerin arasında istişare ve güvenlik işbirliğinin artması gerektiğine vurgu yaptı.
Umman Dışişleri Bakanı Yardımcısı Ahmet İsai de oturumda yaptığı konuşmada, İran'ın bölgede ifa ettiği yapıcı rolüne vurgu yaparak iki ülke arasında ortak komitelerin ve özellikle stratejik komitenin düzenli oturumları, İran ve Umman üst düzey yetkililerinin ikili ilişkileri tüm alanlarda geliştirmekte azim ve kararlılığını yansıttığını belirtti.


Umman Dışişleri Bakanı Yardımcısı Ahmet İsai ayrıca İran Dışişleri Bakanı Muhammed Cevad Zarif ile ikili bir görüşme gerçekleştirdi. Görüşmede İsai, iki ülke arasında çeşitli alanlarda istişarelerin sürdürülmesine vurgu yaparak İran ve Umman arasında iktisadi ilişkilerin gelişmesini istedi.
İran ve Umman ikili ilişkileri geliştirmek için büyük kapasiteleri bulunuyor, nitekim iki ülke arasında siyasi ilişkiler de en üst düzeyde devam ediyor.
Görüşmede Dışişleri Bakanı Zarif ise İran ve Umman arasında iktisadi ve ticari ilişkileri geliştirmek için geniş zeminlerin bulunduğunu, iki ülke bu yolda etkili adımlar atabileceklerini belirtti.


Geçen hafta İran'ın Doğu Azerbaycan eyaletinin merkezi Tebriz kenti 2018 yılı için İslam ülkelerinin örnek turistik kenti seçildi. Bu karar İslam İşbirliği Teşkilatı ŞİT'in turizm bakanlarının 9. Konferansına bağlı üst düzey uzmanların Nijer'in başkenti Niamey'de düzenledikleri oturumda alındı.


Geçen hafta Global Risk İnsite müessesesinin internet sitesi İran Dışişleri Bakanı Muhammed Cevad Zarif'ı 2015 yılının en büyük siyasi risk alan şahsiyeti seçti.
Bültenimizi söz konusu sitenin seçimi ile ilgili hazırladığımız kısa haberimizle noktalıyoruz.


Global Risk İnsite müessesesi İran Dışişleri Bakanı Muhammed Cevad Zarif, Hindistan Başbakanı ve 2014'te bu müessese tarafından yılın adamı seçilen Narendra Mudi gibi, İran ile uluslararası camia ve küresel ekonomi ile aktif teamül ve diyalog fırsatını oluşturduğunu açıkladı.
Global Risk İnsite, İran ve 5+1 grubu arasında 14 Temmuz 2015'te imzalanan nükleer anlaşmayı da yılın en önemli gelişmesi niteledi ve Zarif'in izlediği diplomasi İran ve Amerika'ya nükleer mesele ve İran ekonomisine dayatılan yaptırımların kaldırılması üzerinde müzakere etme imkanı sağladığını belirtti.
Global Risk İnsite sitesi, İran Dışişleri Bakanı'nın gücü ve İran'ın dış politikasının başında bulunan bir şahsiyet olarak rol ifa etmesi ise İran'da yaptırımlardan sonraki dönem için yeni imkanlar yaratacağını vurguladı.
Global Risk İnsit, Dışişleri Bakanı Zarif'in faaliyetlerini sürdürmesi ayrıca Tahran ile Batılı ülkelerin arasında Irak ve Suriye'de tekfirci IŞİD terör örgütü ile mücadele bağlamında yapıcı işbirliği için potansiyel imkan oluşturduğunu belirtti.015

 

Ortam

Yorum ekle


Güvenlik kodu
Yenile