Bu site kapanmıştır. Yeni sitemiz: Parstoday Turkish
Pazar, 22 Kasım 2015 09:05

İran Gelişmeleri

Geçen hafta Arak araştırma reaktörünü Bercam nükleer anlaşması çerçevesinde modernize etme projesi ile ilgili belgeler nihai şekline kavuştu. Bültenimizi bu konu ile ilgili bir raporla açıyoruz.


5+1 grubuna üye ülkelerin Dışişleri Bakanları ve AB Dış Politika Yüksek Temsilcisi geçen Perşembe günü Arak araştırma reaktörünü Bercam nükleer anlaşması çerçevesinde modernize etme projesi ile ilgili belgeleri imzaladı. Konu ile ilgili bir açıklama yapan İAEK Başkanı Ali Ekber Salihi, Bercam anlaşması çerçevesinde karşı tarafın Arak nükleer reaktörünü yeniden tasarlama ve yapımını gerçekleştirme konusunda gerekli güvenceleri vermesi gerektiğini, şimdi belgelerin imzalanması ile bu yükümlülük yerine getirildiğini açıkladı.
Salihi, Bercam anlaşmasının uygulanma tarihi hakkında da Amerika ve Avrupa yaptırımların kaldırılması ile ilgili gerekli talimatı yayınladıklarını ve şimdi gelecek 15 aralık tarihinde Bercam'ın tam uygulanması için gerekli zeminin hazırlanmasını umduklarını kaydetti.


UAEK genel müdürü Yokio Amano'nun İran'la ilgili son raporunu değerlendiren Salihi, ajansın yeni raporu kısmen iyi olduğunu ve İran'ın tüm yükümlülüklerini yerine getirdiğini ve barışçıl nükleer faaliyetlerinde her hangi bir sapma olmadığını ortaya koyduğunu kaydetti.
Salihi, Arak reaktörünün kalbini çıkarmak için ilk adım, 5+1 üyeleri ve AB Dış Politika Yüksek Temsilcisi ve İran Dışişleri Bakanı arasında resmi bir belgenin imzalanmasından ibaret olduğunu, bu adım atıldığını ve belgenin muhtevası da tüm taraflarca kabul edildiğini belirtti. Salihi Arak reaktörünün kalbini çıkarmak için ikinci adım, Amano'nun 15 aralık tarihinde UAEK yönetim kuruluna sunması beklenen bir rapordan ibaret olduğunu belirterek bu rapora göre İran'ın nükleer dosyası tamamen kapanması gerektiğini vurguladı.


Bu arada İran'ın BM daimi temsilcisi de UAEK'nun İran aleyhinde çıkardığı tüm kararnamelerin iptal edilmesini istedi.
Salı günü BM genel kurul oturumunda konuşan İran'ın BM daimi temsilcisi Golam Ali Hoşru UAEK'nun yıllık raporuna ve raporda iran'ın gönüllü olarak yol haritasında üzerinde mutabakata varılan tüm yükümlülüklerini yerine getirdiğine vurgu yapıldığına işaret ederek, ajansın İran aleyhinde çıkardığı tüm kararnamelerin daimi olarak iptal edilmesini ve İran dosyası da ajans genel müdürünün raporundan sonra ebediyen kapatılmasını istedi.


BM genel kurul oturumunda UAEK'nun faaliyetleri hakkında yıllık raporunu sunan ajans genel müdürü Yokio Amano, Bercam nükleer anlaşmasını diplomasinin zaferi niteledi ve İran'ın nükleer programı ile ilgili önemli ilerlemeler kaydedildiğini belirtti.
Amano BM güvenlik konseyi İran ve 5+1 grubu arasında imzalanan Bercam nükleer anlaşmasından sonra İran'ın bu anlaşma çerçevesinde yükümlülüklerini yerine getirip getirmediğini denetleme işini ajansa devrettiğini ve kendisi İran'ın nükleer programının tüm boyutlarının şeffaf hale getirilmesi için özel bir plan düzenlediğini, planın tüm aşamaları belirlenen tarihte, yani 15 Ekim'de yerine getirildiğini ifade etti.


Geçen hafta BM genel sekreterinin Yemen özel temsilcisi İsmail Veled Şeyh Ahmet Tahran'a geldi ve Dışişleri Bakanı Yardımcısı Hüseyin Emir Abdullahian'ı ziyaret ederek Yemen'de son gelişmeleri görüştü.
Görüşmede Şeyh Ahmet, bazı ülkeler ve Yemen çatışmasına taraf olanların temsilcileri ile istişarelerine işaretle Maskat'ta imzalanan 7 maddelik anlaşma ve BM kararnameleri müzakerelerin ekseni olduğunu belirtti. Şeyh Ahmet, Yemen'de tüm iç ve dış tarafların sekiz ay süren savaşın ardından Yemen krizinin askeri çözümü bulunmadığı ve bu ülkede insani facia tehlikeli boyutlara ulaştığı sonucuna vardığını kaydetti.
Şeyh Ahmet ayrıca İran İslam Cumhuriyeti bölgenin önemli ve etkili devleti olduğunu ve bölgede terörle mücadelede belirleyici rol ifa ettiğini kaydetti.
Şeyh Ahmet'le Emir Abdullahian arasındaki istişareler, Yemenli grupların ikinci tur müzakerelerinin arifesinde gerçekleşti.


Geçen hafta bölgesel istişarelerin devamında İran ve Suriye savunma bakanları da bir telefon görüşmesi gerçekleştirerek ikili ilişkileri ve bölgede son durumu masaya yatırdı. İran savunma Bakanı General Hüseyin Dehgan, Suriyeli mevkidaşı General Fahad Casım Faric'le telefon görüşmesinde Suriye ordusu ve halk güçlerinin son günlerde tekfirci teröristlere karşı elde ettikleri zaferleri kutladı ve İran İslam cumhuriyetinin Suriye milletine ve devletine yardımları ve destekleri devam edeceğini vurguladı.
Telefon görüşmesinde General Faric de İslam İnkılabı Rehberi Ayetullah Hamanei'nin hikmetli tutum ve İran milleti ve devletinin desteklerinden ötürü teşekkür ederek İran İslam cumhuriyetinin Suriye'de istikrar ve güvenliğin sağlanmasında rolü takdire şayan olduğunu belirtti. General Faric ayrıca İranlı mevkidaşını Suriye'de terörle savaş cephesinde son durum hakkında bilgilendirdi.


Geçen hafta BM genel kurulu insan hakları komitesi elzem getirmeyen bir kararnameyi onaylayarak İran'da insan hakları ihlali tabir ettiği durumdan kaygı duyduklarını belirtti.
Aslında söz konusu kararnamenin taslağı BM'nin İran'da insan hakları durumu ile ilgili atadığı özel raportörü tarafından hazırlandı. Kararnamede İran'da 2005 yılından beri idam sayısının arttığı belirtildi.
Öte yandan İran'ın BM temsilcisi Golam Hüseyin Dehgani İran aleyhinde çıkarılan insan hakları kararnamesini İranofobi projesi çerçevesinde değerlendirdi. Dehgani kararnameyi çıkaranlara bu tür hareketlerin yerine çabalarını radikalizm ve terörle mücadele üzerinde odaklamalarını tavsiye etti. Kararnameyi düşmanca ve kıt görüşlü niteleyen Dehgani, Kanada'nın yeni yönetiminden eski yönetimin İran'a karşı karalama çabalarından el çekmesini ve bunun yerine kaygıların üzerinde müzakere yolunu seçmesini istedi.BM Genel Kurulu, Kanada'nın İran'da insan hakları durumu ile ilgili sunduğu kararname taslağını 35 olumsuz ve 68 çekimser oya karşı 76 oyla onayladı.


İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Sadık Hüseyin Cabir Ensari de kararnameye gösterdiği tepkide, İran insan hakları meselesi bazı ülkelerin elinde bir baskı aracına dönüşmesinin büyük talihsizlik olduğuna inandığını belirtti. Sözcü İran da dünyanın bir çok ülkesi gibi insan haklarını iyileştirme yolunu diyalog ve yapıcı teamülde gördüğünü ve bunun için eşitlik ilkesi, karşılıklı saygı ilkesi ve cihanşumüllük ilkesi gözetilmesi ve ülkelerin arasında hiç bir ayrım yapılmaksızın yapıcı diyalog ve işbirliği yapılması gerektiğini vurguladı.


Geçen hafta Arabistan'da yaşanan Mina faciasında kaybolan İranlıların nihai durumu aydınlığa kavuşacağı açıklandı. Bu açıklamayı yapan İran Hac ve ziyaret kurumu Başkanı, Arabistan'da hayatını kaybedenlerin ailelerinden ikişer kişi Arabistan'a gönderilerek ve DNA testleri yapılarak kayıpların kaderi aydınlığa kavuşturulacağını belirtti.
Bu yıl İran'dan 64 bin hacı Arabistan topraklarına gitti. Ancak Mina faciasında 465 İranlı hacı suud rejiminin tedbirsizliği yüzünden hayatını kaybetti. Bu facia kurban bayramına denk gelen 24 Eylül tarihinde yaşandı. Şimdi ise iki hacının kimliğinin tespit edilmesinin ardından İranlı kayıp hacıların sayısı 17'ye düştü.


Tahran Cumartesi günü doğalgaz ihraç eden ülkeler forumu GECF bakanlar zirvesine ev sahipliği yaptı.
Gizli oturum şeklinde gerçekleşen GECF bakanlar zirvesinin en önemli gündem maddesi, Pazartesi günü düzenlenecek liderler zirvesinin gündemini belirlemek olduğu açıklandı.
Oturuma üye ülkelerin yanı sıra, gözlemci ülkelerin de bakanları katıldı.
Bu arada bakanları akşam saatlerinde düzenlenmesi beklenen olağan oturumunda GECF genel sekreterliği hakkında da karar alınacağı kaydedildi.
GECF'e üye ülkeler dünya doğalgaz kaynaklarının %67 ve üretilen doğalgazın %42 kadarına sahip bulunuyor.


Ve son olarak 13. Dünya wusho şampiyonası Endonezya'da sona erdi. Bu rekabetlerde İran milli takımı üçüncü oldu. Şampiyonaya dünyanın 82 ülkesinden bin kadar sporcu katıldı.
Endonezya'nın başkenti Cakarta'da gerçekleşen şampiyonada İran milli takımı 6 altın, 3 gümüş ve 1 bronz madalya ile üçüncü olurken, Çin 14 altın ve bir gümüş madalya ile birinci ve Endonezya da 7 altın, 3 gümüş ve 6 bronzla ikinci oldu.015

 

Ortam

Yorum ekle


Güvenlik kodu
Yenile