Bu site kapanmıştır. Yeni sitemiz: Parstoday Turkish
Pazartesi, 02 Kasım 2015 14:15

İran Gelişmeleri

İran Gelişmeleri

Geçen haftada Dışişleri Bakanı Muhammed Cevad Zarif'in Suriye krizinin çözümü için düzenlenen Viyana konferansına katılması ve Bercam nükleer anlaşmanın icra sürecini takip etmesi, İMGYK sekreteri Ali Şamhani'nin Pakistan ziyareti, BM özel raportörü Ahmet Şehid'in İran'la ilgili yayınladığı insan hakları raporu ve uyuşturucu madde ile mücadele zirvesi İran'ın önemli gelişmeleriydi.


Geçen hafta Dışişleri Bakanı Muhammed Cevad Zarif Suriye krizinin çözümü için düzenlenen uluslararası zirveye katılmak üzere Viyana'ya gitti. İran ilk kez Suriye konulu uluslararası zirveye davet edildi, Tahran yönetimi daveti kabul etti. Dışişleri Bakanı Zarif Viyana zirvesinin ardından gazetecilere yaptığı açıklamada, zirvede çok açık ve net konuştuklarını belirtti. Zarif Viyana zirvesinin sonuç bildirisi hakkında da bildiride radikal görüşlere yer verilmediğini ifade etti.
Suriye zirvesi 17 ülkenin Dışişleri Bakanları ve temsilcileri ve ayrıca AB ve BM temsilcilerinin katılımı ile geçen Cuma günü Viyana'da gerçekleşti.
Viyana zirvesi İran açısından Suriye'de terörle mücadele ve bu ülkede siyasi süreci takviye etme ve Suriye gerçeklerinin anlaşılması bakımından önem arz ediyor. Tahran yönetimi sürekli Suriye'de terörle mücadeleye ve siyasi sürece destek verdi ve bu desteğin sürdürüleceği belirtildi.


Dışişleri Bakanı Zarif Viyana ziyareti sırasında İran'ın nükleer başmüzakerecisi ve Bercam nükleer anlaşmasını uygulama merkezi Başkanı Abbas Irakçi'yi ve Dışişleri Bakanı Yardımcısı Hüseyin Emir Abdullahian'ı da beraberinde götürmüştü.
Viyana'da Suriye zirvesinin kulisinde Bercam nükleer anlaşması hakkında da bir oturum gerçekleşti. Oturumda nükleer başmüzakereci ve Bercam nükleer anlaşmasını uygulama merkezi Başkanı Irakçi, 5+1 grubunu temsil eden AB Dış Politika Yüksek Temsilcisi Yardımcısı Helga Schmit'le anlaşmayı uygulamakta karşılıklı adımları masaya yatırdı.
Yine bir başka düzeyde İran ve 5+1 teknik ve hukuk uzmanları Arak reaktörünün yeniden inşa edilmesi konusunu görüştü.
İran ve ABD Dışişleri Bakanları Zarif ve Kerry de teknik ve hukuk uzmanlarının oturumundan önce bir görüşme gerçekleştirerek Bercam'ı ele aldı.
Görüşmenin ardından Zarif gazetecilere yaptığı açıklamada, Viyana oturumunda İslam İnkılabı Rehberi Ayetullah Hamanei'nin Bercam'la ilgili talimatı gündeme geldiğini, bu bağlamda önemli konulardan biri, karşı tarafın Arak nükleer reaktörünü yeniden inşa etmeleri meselesi olduğunu, görüşmede Amerikalıların bu doğrultuda yükümlülüklerinin ele alındığını kaydetti.


Geçen hafta İMGYK sekreteri Ali Şamhani Pakistan'ı ziyaret ederek Başbakan Muhammed Navaz Şerif'le görüştü.
Şamhani Pakistanlı yetkililerle görüşmesinde terörle ortak mücadele zarureti, bölgede güvenlik ve istikrarın takviye edilmesi, Tahran ve İslamabad ilişkilerinin siyasi, güvenlik, savunma ve iktisadi alanlarda geliştirilmesi gibi konuları ele aldı.
Şamhani Pakistan Başkanı Navaz Şerif'le görüşmesinde iki ülkenin iktisadi ilişkilerini sağlanan anlaşmaların çerçevesinde geliştirmeye hazır olduklarını belirterek İran ve Pakistan arasındaki doğalgaz boru hattı projesinin ivme kazanması ve elektrik ve enerji alanında işbirliğinin geliştirilmesi iki ülkenin iktisadi işbirliğinin öncelikleri olduğunu kaydetti.
Şamhani ayrıca Pakistan içişleri Bakanı Çuderi Nisar Alihan ile görüşmesinde iki ülke arasında imzalanan güvenlik anlaşmasına işaret ederek, anlaşmanın hayata geçirilmesini istedi. Şamhani, eşkıya çeteleri, terör örgütleri ve uyuşturucu madde kaçakçılığı yapan mafya çeteleri arasında organize bir ilişki söz konusu olduğunu bu durum sınırlarda güvensizlikle mücadele yöntemlerinin yeniden gözden geçirilmesini kaçınılmaz hale getirdiğini vurguladı.


Geçen hafta İran'ın İsfahan eyaletinin Felavercan kentine bağlı Sehru Firuzcan köyü, Afgan mültecilerin durumunu ele almak üzere düzenlenen uluslararası bir oturuma ev sahipliği yaptı. Oturuma BM mülteciler yüksek komiserliği temsilcileri, eyalet yetkilileri ve Almanya, Avustralya, Norveç, Tayland, Japonya ve Danimarka'nın BM mülteciler yüksek komiserliği temsilcileri katıldı.
BM mülteciler yüksek komiserliği temsilcisi Syvanka Danapala İran İslam Cumhuriyeti mültecileri kabul eden ülkelerin arasında parlak bir konuma sahip olduğunu, İran'da mültecilerin durumu örnek olduğunu belirtti. Danapala, İran savaş ve yaptırım gibi en zor şartlar altında mültecilere kucak açtığını kaydetti. Danapala ayrıca İran mültecileri sağlık sigortası kapsamı altına alan tek devlet olduğunu, bu karar takdire şayan olduğunu ve dünyanın hiç bir yerinde benzeri bulunmadığını, uluslararası camia İran milletinin bu cömertliğinden ve konukseverliğinden ötürü minnettar olduğunu vurguladı.


Geçen hafta İAEK sözcüsü Behruz Kemalvendi, İran ve Rusya arasında uranyum alış verişi anlaşması düzenlendiğini açıkladı.
Anlaşmanın İslam İnkılabı Rehberi Ayetullah Hamanei'nin belirttiği şartlar gözetilerek hazırlandığını belirten sözcü Kemalvendi, İran'ın zenginleştirdiği ve Rusya'ya verdiği uranyuma karşı bazı maddeleri teslim alacağını ve bu süreçte anlaşmada kaydedilen maddeleri titizlikle uygulayacaklarını vurguladı.
Bilindiği üzere bir süre önce İslam İnkılabı Rehberi Ayetullah Hamanei Cumhurbaşkanı Ruhani'ye bir mektup yazarak Bercam nükleer anlaşmasını uygulama şartlarını beyan etti. Rehber Hamanei'nin mektubunda Arak nükleer reaktörünün yeniden restore edilmesi ancak ağır su özelliği korunmak kaydıyla ve gerekli güvenceler alınarak sağlam bir anlaşma imzalanmasının ardından başlayabileceği belirtildi.
Mektupta ayrıca İran'ın zenginleştirilmiş uranyumunun yabancı bir devletle sarı pasta karşılığında takası da sağlam bir anlaşma imzalanıp yeterli güvence alındıktan sonra başlayacağı kaydedildi.


Bu çerçevede İAEK geçen hafta İran, Çin ve Amerika'nın Arak nükleer reaktörünü modernize etmeleri ile ilgili ortak bildirisini yayınladı.
Dışişleri Bakanı Muhammed Cevad Zarif de Arak reaktörü ile ilgili resmi belgeyi hazırlama sürecine işaret ederek belge üç merhalede hazırlanacağını, ilk merhale ortak bildiri ve niyet beyanını içeren ve İran, Çin ve Amerika arasında ortak olan belgenin yayınlanmasından ibaret olduğunu belirtti.
Zarif, Arak nükleer reaktörünün resmi belgesinin ikinci merhalesi hakkında da, ikinci merhalede bakanlar veya daha uygun bir düzeyde İran ve 5+1 üyeleri resmi belgeyi imzalayacaklarını, bu belgenin taslağı hazırlandığını ve nihai şeklini aldığını ve şimdi de imzalanmayı beklediğini kaydetti.
Dışişleri Bakanı Zarif, Arak reaktörü modernize çalışması İslam İnkılabı Rehberi Ayetullah Hamanei'nin mektubu ve İMGYK ve meclisin kararlarına uygun bir şekilde gerçekleşeceğini vurguladı.


Bir başka nükleer gelişmede, geçen hafta Batı Asya'da ilk nükleer hastanenin inşa anlaşması İAEK Başkanı, sağlık bakanlığı ve Tahran büyükşehir belediyesi tarafından imzalandı.
Bin yataklı hastanenin amacı, hastalara nükleer tedavi hizmeti sunmak ve radyoaktif ilaçları uygulamak şeklinde açıklandı.


Geçen hafta Tahran 6. Orta Asya ülkeleri beşli koalisyonu uyuşturucu madde ile mücadele merkezleri başkanları zirvesine ev sahipliği yaptı.
İran içişleri Bakanı ve uyuşturucu madde ile mücadele merkezi Başkanı Abdurrıza Rahmani Fazli oturumun başında terörle mücadele ve kaçakçıların ana damarlarının kesilmesi, uyuşturucu madde ile mücadelede temel adımlardan sayıldığını belirterek, uyuşturucu madde ile mücadelede bölgesel kapasiteleri takviye etmek ve desteklemek de önem arz ettiğini kaydetti.
6. Orta Asya ülkeleri beşli koalisyonu uyuşturucu madde ile mücadele merkezleri başkanları zirvesine Rusya, İran, Azerbaycan Cumhuriyeti, Pakistan ve Tacikistan uyuşturucu madde ile mücadele merkezleri başkanları katıldı. Oturumun amacı dünya genelinde uyuşturucu madde kaçakçılığı ile mücadelede ortak tutum sergileme şeklinde açıkladı. Oturuma BAE'inden bir heyet de gözlemci olarak katıldı.


Geçen hafta BM İran özel raportörü Ahmet Şehid BM genel kuruluna İran'da insan hakları durumu ile ilgili 9. Raporunu sundu. Ahmet Şehid bu raporda da eski raporları gibi başta İran'da idam cezası olmak üzere insan hakları durumu ile ilgili bir dizi iddia ortaya attı ve İran'da insan hakları durumu iyileşmediğini ve hatta daha da kötüye gittiğini ileri sürdü.
Ahmet Şehid raporunda İran cari yılın başından beri 800 kişiyi idam ettiğini belirtti, fakat bu alanda yargı kararlarının gerekçelerine değinmeden İran'ı insan hakları ihlalleri ile suçladı.
İran'da idam cezası uyuşturucu madde kaçakçılığı gibi ancak çok ciddi ve tehlikeli suçlar için veriliyor. Bu tür suçlarla ilgili duruşmalarda ise sanıklar ve avukatları kendilerini savunabiliyor ve mahkeme dosyaya göre karar veriyor.015

 

Ortam

Yorum ekle


Güvenlik kodu
Yenile