Bu site kapanmıştır. Yeni sitemiz: Parstoday Turkish
Pazartesi, 25 Kasım 2013 17:57

İran’ın Son Gelişmeleri

İran’ın Son Gelişmeleri

İslam İnkılabı Rehberi Ayetullah Seyyid Ali Hamanei, Pazar günü deniz kuvvetleri komutanlarını kabulünde İslamî nizam, İran milleti ve silahlı kuvvetlerin seçkin konumuna işaret ederek deniz kuvvetlerinin esas amacı İran milletinin şanına ve İslamî nizamın ülkülerine yakışan bir kuvvete dönüşmek olması gerektiğini vurguladı. Deniz kuvvetleri günü dolaysıyla donanma komutanlarını kabul eden Ayetullah Hamanei, kimlik, kişilik ve azamet yaratmak için marifet, kesin azim ve irade gerekli olduğunu belirterek, bugün deniz kuvvetlerinin yapısı ve askeri personeli geçmişte İslam inkılabından önce ehil olmayan yetkililerin planladığı şeyin tam karşı noktasında bir durum olduğunu ifade etti. Deniz kuvvetlerinin ilmi, askeri, siyasi ve uluslararası önemine temas eden Ayetullah Hamanei, deniz kuvvetleri hem ilmi ve askeri teçhizat açısından önemli olduğunu, hem bölgeye hâkim olan politikalar ve bazı mevcut tehditlere göre özel siyasi ve askeri konuma sahip olduğunu vurguladı. Ayetullah Hamanei ayrıca deniz kuvvetlerinin Umman kıyılarındaki varlığına temas ederek bu kuvvetlerin bölgenin kalkınmasına ve hızlı gelişmesine katkı sağlayabileceğini kaydetti. 28 Kasım günü İran’da deniz kuvvetleri günü olarak kutlanıyor. Bugün İran deniz kuvvetlerinin cesur askerlerinin Peykan savaş gemisinin gerçekleştirdiği önemli operasyonu hatırlatıyor. Peykan savaş gemisi Morvarid adı ile anılan bir operasyon sırasında Irak’ın Elbekir petrol terminalini imha etti. Operasyondan sonra Buşehr limanına geri dönen Peykan savaş gemisi, Elbekir petrol terminalinden henüz 9 km uzaklaştığı bir sırada operasyon sırasında saklanan Irak’ın bir savaş gemisinin füze saldırısına uğradı ve battı. Morvarid operasyonundan sonra, Fars körfezi ve Ervend ırmağının denetimi dayatılan savaşın son gününe kadar İran donanmasının kontrolü altında kaldı. Geçen hafta İran ve 5+1 ülkeleri arasında Cenevre’de sağlanan nükleer anlaşma geniş yankı buldu. Bu konuda programımızın ilerleyen dakikalarında bir rapor sunacağız sizlere, ama daha önce diğer bazı önemli başlıkları gözden geçirelim. Geçen hafta Lübnan Meclis Başkanı Nebih Berri, üst düzey parlamenter ve siyasi bir heyet başkanlığında Tahran’a geldi. Bu ziyaret İran meclis Başkanı Ali Laricani’nin resmi daveti üzerine gerçekleşti. Berri Tahran ziyareti sırasında İranlı üst düzey yetkililerle ikili ilişkileri ve bölgesel meseleleri masaya yatırdı. Berri’nin gündeminde Suriye gelişmeleri, Lübnan’ın başkenti Beyrut’ta İran büyükelçiliğine düzenlenen hain terör saldırıları da vardı. Beyrut’ta İran büyükelçiliğine düzenlenen art arda iki terör saldırısında başta İran’ın kültürel ataşesi İbrahim Ensari olmak üzere 25 kişi şehit düştü, yüz kişi de yaralandı. Umman’ın üst düzey siyasi ve kültürel yetkilileri İran İslam Cumhuriyeti ile çeşitli alanlarda işbirliğini geliştirmeye hazır olduklarını açıkladı. Umman Başbakan yardımcısı Fehd Bin Mahmut Al-i Said, dışişleri Bakanı Yusuf Bin Alevi, enformasyon bakanı Abdulmün’im Bin Mansur Hasani, Umman kralı kültür danışmanı Abdulaziz Ruvas, İran devlet radyo televizyonu Başkanı İzzetullah Zergami ile ayrı ayrı görüşmelerinde İran’ın başta medya kazanımları olmak üzere çeşitli alanlarda kazanımlarını Umman’la paylaşmasını istedi. İki taraf ayrıca İslam ülkelerinin vahdetine olumlu ve yapıcı bakışa, bilimsel ve iktisadi ilerlemelerin yansıtılmasına ve ayrıca Batılıların aşırı taleplerine karşı direnmeye vurgu yaptı. Zergami, Umman ziyareti sırasında üst düzey yetkililerle gerçekleştirdiği görüşmelerden başka başkent Maskat’ta inşa edilen büyük opera salonunu da ziyaret etti. Türkiye Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu’nun Tahran ziyareti ve İranlı yetkililerle bölge gelişmelerini ve ikili ilişkileri görüşmek istemesi, geçen haftanın bir başka önemli gelişmesiydi. İran uyuşturucu madde ile mücadele polisi komutanı General Ali Muvayyidi gazetecilere yaptığı açıklamada, BM’nin son raporuna göre Afganistan’da 2013 yılında haşhaş ekim alanının büyük oranda arttığını, öyle ki bu ülkede uyuşturucu madde üretiminin 6 bin tona ulaştığını belirtti. İran Emniyet Teşkilatı Komutanı General İsmail Ahmedi Mukaddem de geçen hafta gazetecilere yaptığı açıklamada, İran sınırlarında duvarlardan yararlanmak istediklerini belirterek, bu bağlamda önceliği Sistan Beluçistan eyaletine vereceklerini kaydetti. General Ahmedi Mukaddem, İran’ın Doğu ve Kuzeydoğu sınırlarının bazı bölümlerinin korumasız olduğunu ve bu yüzden bu bölgelere ciddi özen gösterileceğini vurguladı. Ahmedi Muhakedem ayrıca Afganistan’dan İran’a doğru uyuşturucu madde akışı, teröristler, eşkiyalar, insan kaçakçıları Pakistan sınırında ve yine Kürdistan eyaletinde ve Türkiye sınırında İran’ın önemli sorunları olduğunu ve bu sorunların üzerine gidileceğini ifade etti. Geçen hafta Tahran’da EKO uzmanları 21. Dışişleri bakanları zirvesinin hazırlığı çerçevesinde Tahran’da bir araya geldi. Uzmanların oturumunun amacı EKO Dışişleri Bakanları zirvesinin gündemini belirlemekti. EKO son 20 yılda faaliyetlerini büyük oranda arttırdı ve üye ülkeler kurumun gelişmesi için önemli çabalar sarf etti. İran’ın yeni dönemde EKO’nun bir yıllık başkanlığını üstlenmesi bekleniyor. İran, Pakistan, Türkiye, Afganistan, Azerbaycan, Kazakistan, Türkmenistan, Kırgızistan, Özbekistan ve Tacikistan EKO üyeleridir. Spor alanında da İran geçen hafta önemli gelişmelere şahit oldu. İran sahil futbolu milli takımı geçen hafta Dubai’de düzenlenen kıtalararası şampiyonada, geçen yılın şampiyonu Rusya milli takımını 4-3’lük bir skorla yenerek şampiyonluk kupasını kaldırdı. İran milli takımı final maçının vizesini Brezilya, İtalya ve BAE takımlarını yenerek almıştı. Öte yandan İran futbol milli takımı da Lübnan takımını 4-1 yenerek Asya milletleri kupasına adını yazdırdı. İran milli takımı yer aldığı grupta 13 puanla lider olmayı da başardı. 2015 Asya milletleri kupası Avustralya’da düzenleniyor. Haberlerde de belirtildiği üzere İran ve 5+1 grubu geçen hafta sıkı bir müzakere maratonunun ardından Cenevre’de nükleer anlaşmayı imzaladı. Dışişleri bakanı Muhammed Cevad Zarif, küresel güçlerle İran’ın nükleer meselesi üzerine sağlanan uzlaşmayı önemli kazanım niteledi, ama aynı zamanda bunun nihai anlaşmaya doğru atılan ilk adım olduğunu belirtti. Zarif anlaşmada açıkça uranyum zenginleştirmenin İran’da devam edeceği vurgulandığını ifade etti. Cenevre müzakereleri İran’ın nükleer meselesinde güven ortamı oluşturmak amacıyla gerçekleşti ve müzakerelerin sonucu iki tarafın karşılıklı saygı ve eşit konum çerçevesinde bu meseleyi çözüme kavuşturmak istediklerini ortaya koydu. Bu süreçte ilk nokta tarafların gereksiz bir krizi sonlandırmak ve yeni bir ufuk açmak için oluşan fırsatı değerlendirmek istediğini ve böylece İran milletinin haklarının korunmasının yanında, İran’ın nükleer programının barışçıl mahiyeti bağlamında güven ortamı oluşturmak için normal sürecin devam etmesini istediğini gösterdi. Bu süreçtense UAEK sorumludur. Bu konu müzakerelerin esas amaçlarından biriydi ve halen de öyledir. Cenevre anlaşmasına göre Arak, Natanz ve Fordo nükleer tesisleri eskisi gibi faaliyetini sürdürecek, ayrıca İran’a dayatılan yaptırımlar arttırılmayacak. Anlaşmada geçmişte İran müzakere ederek aslında zaman kazanmaya çalıştığı kaygısı söz konusu olduğu, ancak şimdi yeni adımların birlikte atılması İran’ın müzakerelerden nükleer programını ilerletmesine mani olacağı, bu süre içerisinde uluslararası camianın kaygısını bertaraf etmek için uzun vadeli ve geniş kapsamlı bir çözüm yolu üzerinde müzakerelerin devam edeceği belirtildi. Anlaşmada ilk adımda 5+1 grubu bazı yaptırımları geçici ve geriye dönüşü mümkün olacak şekilde kaldıracağı, fakat kaldırılan yaptırımların yapısı, başta petrol ve bankacılık sistemine dayatılan yaptırımlar başta olmak üzere yaptırımların büyük bir bölümü devam edeceği belirtildi. Anlaşmada, İran yükümlülüklerini yerine getirmediği takdirde 5+1 grubu yaptırımları ağırlaştırmayı sürdüreceği, geçici olarak kaldırılan yaptırımların yeniden uygulanacağını ve yeni yaptırımların da uygulanacağı belirtildi. İran anlaşma süresi boyunca kaldırılan az miktarda yaptırımların sonucunda 7 milyar dolar gelir elde edecek, İran’ın yaklaşık 100 milyar dolar olan yurt dışındaki mal varlığına kavuşması, kaldırılan yaptırımlarla mümkün olmayacak. Dışişleri Bakanı Zarif geçen Pazar günü anlaşmadan sonra düzenlediği ilk basın toplantısında, müzakerelerin karşılıklı saygı ilkesi çerçevesinde yürütüldüğünü, İran milleti nükleer haklarına saygı duyulmasını istediğini belirtti. İran ve 5+1 arasında sağlanan nükleer anlaşmanın bir kaç önemli noktası olduğunu belirten Zarif, en önemli noktanın uranyum zenginleştirmenin İran’da yapılmasının tanınmasından ibaret olduğunu ve bu çalışma İran’da devam edeceğini belirtti. İslam inkılabı rehberi Ayetullah Seyyid Ali Hamanei, aşırı taleplere karşı durmak, İran yetkililerinin izlediği doğru yolun göstergesi olması gerektiğini vurguladı. Cumhurbaşkanı Ruhani'nin nükleer müzakerelerle ilgili mektubuna cevap veren Ayetullah Hamanei, nükleer müzakereci heyeti takdir ederek elde edilen başarının hiç kuşkusuz ilahi inayet ve İran milletinin destek ve dualarının sonucu olduğunu, aşırı taleplere karşı durmak, İran yetkililerinin izlediği doğru yolun göstergesi olması gerektiğini vurguladı. Ayetullah Hamanei Ruhani'ye yazdıklarınızı elde etmenin takdire şayan olduğunu ve nükleer müzakereci heyete ve diğer ilgili yetkililere teşekkür etmek gerektiğini ve bu kazanımların daha ileriki akılcı uygulamaların temelini oluşturacağını kaydetti. İslamî İran Cumhurbaşkanı Dr. Hasan Ruhani, bugün dünya yaptırımların fayda etmediğini ve İran milletine saygı göstermesi gerektiğini anladığını vurguladı. Tahran'da düzenlediği basın toplantısında İran ve 5+1 grubu arasında sağlanan anlaşmaya temas eden Ruhani, tedbir ve umut sloganı ile yola çıkan 11. hükümetin İran İslam Cumhuriyeti ile karşılıklı saygı çerçevesinde ilişki kurmak isteyen devletlerle işbirliğini geliştirme azminde olduğunu ifade etti. Ruhani, İranlı nükleer müzakereci heyet ülkelerin İran ile teamülü doğru yörüngeye yerleşmesini sağlayacak bir atmosfer oluşturduğunu, güven ortamının oluşması için uzun bir yol kat edilmesi gerektiğini, ancak ilk adımlar atıldığını vurguladı. 007-015

Yorum ekle


Güvenlik kodu
Yenile