Bu site kapanmıştır. Yeni sitemiz: Parstoday Turkish
Salı, 27 Ağustos 2013 20:21

İran’ın son gelişmeleri

İran’ın son gelişmeleri

11. hükümetin göreve başlaması ile birlikte devlet haftasının başlaması, İran'ın Suriye krizinin çözümü için istişare görüşmelerini sürdürmesi, Umman kralı Kabus'un İran ziyareti ve İslam inkılabı rehberi ile görüşmesi, BM genel sekreter yardımcısı Jeffery Feltman'ın Tahran'ı ziyaret etmesi ve İranlı yetkililerle Suriye, Mısır ve Lübnan gelişmelerini görüşmesi, İran ile 5+1 grubu arasında muhtemel müzakerelerle ilgili tahminlerin devam etmesi, geçen hafta İran'ın en önemli gelişmeleriydi. Geçen hafta Umman kralı Kabus Bin Said, Cumhurbaşkanı Ruhani'nin ilk yabancı konuğu olarak İran'ı ziyaret etti. Kral Kabus ziyaretinin ikinci gününde, İslam inkılabı rehberi Ayetullah Hamanei ile görüştü. Görüşmede Ayetullah Hamanei bölge şartlarının kritik bir aşamaya geldiğini, bunun sebebinin ise ecnebilerin müdahalesi olduğunu kaydetti. Bölgede en önemli tehlikelerden birinin ülkelerin siyasi anlaşmazlıklarına dini ve etnik meseleleri karıştırmak olduğunu belirten Ayetullah Hamanei, maalesef bölgede bazı devletlerin himayesi ile şekilllenin tekfirci bir grubun tüm müslümanlarla çatışmaya girdiğini, ancak bu zümrenin hamileri bu savaşın ateşi onları da yakacağını vurguladı. Bölgede daimi tehditlerden biri de Amerika tarafından çok yönlü desteklenen siyonist rejim İsrail olduğunu belirten Ayetullah Hamanei, fasık rejim israli kitle imha silahları ile bölgeye yönelik çok ciddi ve tehlikeli bir tehdit olduğunu kaydetti. Ayetullah Hamanei bölgenin güvenliğe ihtiyaç duyduğunu ve bu da ancak her türlü kitle imha silahlarının gerçekçi bir şekilde yasaklanması ile mümkün olduğunu ifade etti. İslam inkılabı rehberi Ayetullah Hamanei, ayrıca İran ve Umman'ın sıcak ve dostane ilişilerine değinerek iki ülkenin ilişkilerinin gelişmesi için bir çok zemin bulunduğunu vurguladı. Görüşmede Umman kralı Kabus da rehberin bölge ve siyonist İsrail tehdidi hakkındaki sözlerine katıldıklarını belirterek, bölgedeki mevcut hassas şartları aşmak için bölge ülkelerinin işbirliği gerekli olduğunu ifade etti. Umman kralı Kabus Tahran ziyaretinin ilk gününde de Cumhurbaşkanı Ruhani ile bir araya gelerek ikili ve bölgesel meseleleri görüştü. Görüşmede Ruhani Umman'ın bölgesel işbirliği alanında konumuna işaret ederek İran İslam Cumhuriyeti kardeş ve dost ülke Umman ile ilişkilerini başta ticari ve iktisadi alanlar olmak üzere çeşitli alanlarda geliştirmek istediğini belirtti. Ruhani, Tahran Muskat işbirliği bölgede barış ve istikrarın sağlanmasında önemli olduğunu, İran İslam Cumhuriyeti bu politikayı bölgedeki diğer ülkelerle de sürdürmeye çaba harcadığını kaydetti. Görüşmede kral Kabus de İran, Türkmenistan, Özbekistan ve Afganistan'ın işbirliği ile yürütülen Kuzey Güney ticari koridoru projesinin daha aktif hale gelmesi için işbirliği yapmaya hazır olduklarını beyan etti. Öte yandan İran ve Umman dışişleri bakanları da gerçekleştirdikleri ikili görüşmede Tahran ile Muskat ilişkilerini gözden geçirerek, özellikle dörtlü koridor projesinin nihaileşmesinden duydukları memnuniyeti dile getirdi. Dışişleri bakanı Zarif, Umman ile ilişkileri geliştirmeye hazır olduklarını belirterek, Umman kralının Tahran ziyareti buna vesile olacağını vurguladı. Zarif dörtlü transit koridorun hayata geçirilmesinin bölge için sağlayacağı yarara değinerek, İran ve Umman arasında enerji ve doğalgaz ve ticaret alanlarında görüşmelerden ve devam eden işbirliğinden duyduğu memnuniyeti vurguladı. Görüşmede iki bakan ayrıca yakın gelecekte dörtlü anlaşmayı nihaileştirmek için uzmanlar ve dışişleri bakanları düzeyinde bir zirve düzenlenmesi konusunda mutabakata vardılar. Geçen hafta İran ve Umman petrol bakanları da Saadabat sarayında bir araya gelerek, İran'dan Umman'a doğalgaz ihracatını görüştüler. Görüşmeden sonra İran petrol bakanı Bijen Zengene gazetecilere yaptığı açıklamada, bu konuda iyi bir mutabakat sağlandığını ve daha sonraki aşamalarına geçileceğini belirtti. Cumhurbaşkanı Ruhani ve bakanlar kurulu, devlet haftasının ilk gününde İmam Humeyni (ra) türbesini ziyaret ederek, İslam Cumhuriyeti nizamının kurucusu ile biat tazeledi. İmam Humeyni (ra) türbesini ziyaret eden Ruhani ve bakanlar kurulu daha sonra şehit Recai ve şehit Bahüner'in mezarlarını ziyaret etti. İmam ile biat tazeleme töreninde bir konuşma yapan Cumhurbaşkanı Ruhani, imamın huzurunda halkla anlaşmasına bir kez daha vurgu yapmak istediğini, 11. hükümet tüm sorunlara karşın halkın ve İslam inkılabı rehberinin destekleri ile sorunların üstesinden geleceğine inandığını vurguladı. İran'da 1981 yılında Cumhurbaşkanı Muhammed Ali Recai ve Başbakan Muhammed Cevad Bahüner, hain terör örgütü münafıkların başbakanlık binasına yerleştirdikleri bombanın patlaması etmesi sonucu şehit düştü. O yıldan sonra İran'da, her yıl bu olayın yıldönümü devlet haftası olarak anılıyor ve bazı etkinlikler düzenleniyor. Devlet haftası etkinleri çerçevesinde bazı yeni bakanlar, İran'ın ekonomik sorunlarının çözümü için hazırladıkları programları halkla paylaştı. İran petrol bakanı Bijen Zengene, İran İslam Cumhuriyeti dünya petrol piyasalarına aktif bir şekilde katılmak için tüm çabasını harcayacağını belirtti. Zengene başka ülkelerle petrol piyasalarını geliştirme bağlamında teamül konusunda müzakere edeceklerini vurguladı. Zengene Güney pars sahasında yararlanmaya yönelik projelere de öncelik vereceklerini ifade etti. Geçen Perşembe günü İran'ın enerji başkenti Asaluye'ye bir ziyaret gerçekleştiren Zengene, Güney pars projesinin İran'ın petrol ve doğalgaz sektöründe önemli bir alan olduğunu ve petrol bakanlığının ise bu alanlardan azami ölçüde yararlanmak için bazı planlar hazırladığını ifade etti. İran'ın ekonomi ve maliye bakanı Ali Tayyibnia da ekonomik sorunların çözümlenmesinin Ruhani kabinesinin en önemli önceliklerinden biri olduğunu belirtti. Maliye ve ekonomi bakanlığının halkın geçim sorununu çözmek için kısa ve uzun vadeli planlar hazırladığını belirten Tayyibnia, Cumhurbaşkanı Ruhani başkanlığında iktisadi bir komite oluşturduklarını ifade etti. Tayyibniya İran'ın ekonomi alanında en büyük sorunu, düşük büyüme oranı olduğunu, enflasyonu kontrol altına almak ve ticareti canlandırmak, yeni hükümetin öncelikleri arasında yer aldığını kaydetti. Tayyib'in ayrıca hükümetin gelir kaynaklarını çeşitlendirmek ve petrol gelirlerinden bağımsız hale gelmenin yeni hükümetin ekonomik sorunların çözümü için üzerinde durduğu bazı programların ana başlığı olduğunu belirtti. Geçen hafta İran ile 5+1 grubu ne zaman bir araya geleceği tartışılırken, Amerika'nın uluslararası güvenlik ve bilim kurumu bir rapor yayınlayarak İran'ın Parçin askeri tesislerinde bazı hareketlilikler yaşandığını ileri sürdü. Raporda İran, Parçin tesislerinde bazı bölümlerine asfalt döşediği ve buralarda muhtemelen nükleer deneme yapıldığını iddia etti. Raporda asfalt çalışması radyoaktif maddelerini izini yok etmeyi amaçladığı kaydedildi. Bundan önce de söz konusu kurum bazı raporlar yayınlayarak, Parçin hakkında bazı telkinlerde bulunmaya çalıştı ve hatta İran Parçin tesislerinde nükleer temizlik yaptığını ileir sürdü. UAEA uzmanları ise bu iddiaları reddetti ve uranyum kullanılan bir tesiste izlerinin kolay kolay silinemeyeceğini vurguladı. Parçin tesisleri, Tahran'ın doğusunda yer alan askeri tesistir. Ancak UAEA şimdiye kadar burada nükleer deneme yapıldığını iddia ederek tesisleri iki kez denetledi, fakat sonunda burada hiç bir nükleer faaliyet yapılmadığını rapor etti. buna karşın Amerikalı kurumun bu merkezle ilgili yeni senaryosunun pek başarılı olamayacağı ve İran'ın nükleer faaliyetleri hakkında mesnetsiz iddia olmaktan öteye gitmeyeceği anlaşılıyor. Bu iddianın İran ile 5+1 grubu yakında müzakere masasına oturmaya çalıştığı bir sırada gündeme gelmesi ise dikkat çekici bulunuyor. Ancak bu tür iddialar geçmişte gündeme geldi, fakat asla amacına ulaşamadı. Deneyimler İran ile 5+1 arasında yapıcı bir müzakere şekillenmekte olduğu sıralarda sürekli bu tür iddiaların ortaya atılarak müzakerelerin sonuç vermesinin engellendiğini ortaya koyuyor. Kuşkusuz müzakere iki tarafın görüşlerini yakınlaştırması ve karşılıklı güven ortamı oluşturması için tek seçenektir. Üstelik bu arada pazarlık konusu olamayacağı kesin olan şey de İran milletinin nükleer enerjiden barışçıl amaçlar uğruna yararlanmasıdır. İran NPT anlaşmasını imzalamış bir ülkedir ve UAEK'nun tüm yasalarına bağlıdır, bu yüzden İran'ın NPT çerçevesinde uranyum zenginleştirme hakkı tanınması gerekir. Kuşkusuz müzakere iki tarafın görüşlerini yakınlaştırması ve karşılıklı güven ortamı oluşturması için tek seçenektir. Üstelik bu arada pazarlık konusu olamayacağı kesin olan şey de İran milletinin nükleer enerjiden barışçıl amaçlar uğruna yararlanmasıdır. İran her zaman iyi niyetini göstermiş ve yapıcı teamülleri olumlu karşılamıştır ve Dr. Ruhani'nin de vurguladığı üzere İran dünyayı nükleer enerjiden barışçıl amaçlar uğruna yararlanmak istediği konusunda ikna etmekte kararlıdır. 007-015

Yorum ekle


Güvenlik kodu
Yenile